On 2023-10-23

ทำไมติดแผงโซลาร์เซลล์ ถึงต้องขออนุญาตการไฟฟ้า โดยศิราวุธ ภุมมะกสิกร

ทุกวันนี้ กระแสความนิยมติดตั้งโซลาร์เซลล์ตามบ้านเรือนมีเพิ่มขึ้นทุกวัน ตามกระแสราคาค่าพลังงาน และความต้องการที่จะใช้พลังงานสะอาด เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แต่เมื่อมีการติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ ก็จำเป็นจะต้องมีการขออนุญาต ทำให้เกิดคำถามว่า ในเมื่อเป็นการติดตั้งเพื่อใช้ในบ้านตนเอง แล้วจะขออนุญาตไปทำไม ?

การติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ (และแหล่งกำเนิดไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนชนิดอื่น เช่นพลังงานลม) อาจจะแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ ๆ คือ แบบ Off-Grid และระบบ On-Grid

แบบ Off-Grid คือระบบกำเนิดไฟฟ้า ที่มิได้เชื่อมต่อเข้ากับระบบโครงข่ายไฟฟ้า (Electrical Grid) ของการไฟฟ้าเลย ซึ่งระบบลักษณะนี้พบมากตามพื้นที่การเกษตร ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องขออนุญาตจากหน่วยงานภาครัฐ เนื่องจากไม่ได้มีผลกระทบกับระบบไฟฟ้าสาธารณะ ในขณะที่ระบบ On-Grid คือระบบที่มีการเชื่อมโยงถึงกัน และมีผลกระทบนั่นเอง

และด้วยคุณลักษณะเฉพาะของแหล่งกำเนิดไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียน ที่มีความไม่เสถียร พลังงานแสงอาทิตย์สามารถผลิตไฟฟ้าได้ในช่วงที่มีแดดแรง แต่ในช่วงที่แดดอ่อนหรือไม่มีแดดนั้น แรงดันไฟฟ้าในระบบการผลิตไฟฟ้าจะตก ทำให้เกิดการ ‘ดึง’ พลังงานไฟฟ้าจากโครงข่ายไฟฟ้าสาธารณะเข้ามาในระบบ เป็นการใช้ไฟหลวงนั่นเอง

อินเวอร์เตอร์ (Invertor) รุ่นแรก ๆ ที่ผลิตเพื่อใช้ในระบบโซลาร์เซลล์ ยังไม่มีคุณลักษณะในการตรวจจับการดึงกระแสไฟฟ้า หรือ “การไหลย้อนกลับของระบบไฟฟ้า” ในลักษณะนี้ และในปัจจุบัน อินเวอร์เตอร์บางรุ่น ก็ไม่ได้รับความเชื่อถือจากการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) และ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) ซึ่งเป็นทั้งผู้ให้บริการไฟฟ้า และผู้ปกป้องผลประโยชน์สาธารณะ

ผู้ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ จึงมีความจำเป็นต้องขออนุญาตจากการไฟฟ้าในพื้นที่ ให้เข้าไปตรวจสอบความถูกต้องเรียบร้อยของการติดตั้ง ซึ่งการไฟฟ้า นอกจากจะตรวจสอบความถูกต้องของอุปกรณ์แล้ว ยังมีหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องทางวิศวกรรมของระบบไฟฟ้า เพื่อป้องกันอุบัติเหตุ โดยเฉพาะอุบัติเหตุไฟไหม้ อันเนื่องจากความไม่ถูกต้องทางวิศวกรรมอีกด้วย

สาเหตุของการเกิดเพลิงไหม้อันเนื่องมาจากแผงโซลาร์เซลล์ มักจะมาจากการใช้สายไฟฟ้าที่มีขนาดเล็กมากเกินไป หรือไม่ได้มาตรฐานอุตสาหกรรมแล้ว มักจะมีสาเหตุมาจากการระบายความร้อนที่ไม่ดีมากเพียงพอของอินเวอร์เตอร์ ซึ่งจะมีความร้อนสูงมากในขณะที่ทำงาน จนเป็นสาเหตุของเพลิงไหม้ได้

และนอกจากการขออนุญาตจากการไฟฟ้าแล้ว หากแผงโซลาร์เซลล์ที่ติดตั้งบนอาคารบ้านเรือนมีขนาดมากกว่า 160 ตารางเมตร มีน้ำหนักเกิน 20 กิโลกรัมต่อตารางเมตร ยังมีความจำเป็นที่จะต้องการรับรองจากวิศวกรโยธา ผู้มีใบประกอบวิชาชีพจากสภาวิศวกรอีกด้วย และจะต้องยื่นขออนุญาตต่อสำนักงานเขต หรือองค์การบริหารส่วนตำบล [5] [6] เพื่อป้องกันเหตุหลังคาถล่มอันเนื่องมาจากการรับน้ำหนักไม่ไหวของโครงสร้างหลังคา เป็นการประกันความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของผู้ติดตั้ง และสาธารณะ

อีกทั้งเนื่องจากโซลาร์เซลล์ ถือว่าอยู่ภายใต้ พรบ. การประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2550 แต่ได้รับการยกเว้นจากคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) หากมีกำลังผลิตสูงสุดไม่เกิน 800 กิโลวัตต์ [6] สามารถยื่นขอออนไลน์ได้ที่เว็บไซต์ของ สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน https://www.erc.or.th/

การขออนุญาตติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์ ที่เชื่อมระบบเข้ากับโครงข่ายไฟฟ้าของรัฐนั้น มีความจำเป็นที่จะต้องยื่นขออนุญาต เพื่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของตัวผู้ติดตั้งเองแล้ว ยังเป็นไปเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของสังคมส่วนรวมอีกด้วย

– สำหรับรายชื่ออินเวอร์เตอร์ที่ได้รับอนุญาตจาก กฟน ตรวจสอบได้ที่นี่ https://www.mea.or.th/other-services/electricity-producers/GA1OImqd/iiMBnd5kE
– สำหรับรายชื่ออินเวอร์เตอร์ที่ได้รับอนุญาตจาก กฟภ ตรวจสอบได้ที่นี่ https://www.pea.co.th/Portals/0/Document/vspp/PQM/PEA-InverterList-4-2565.pdf

ผู้เขียน ศิราวุธ ภุมมะกสิกร

อ้างอิง

[1] “ประกาศการไฟฟ้านครหลวง ที่ 43/2558 เรื่องข้อกำหนดการเชื่อมต่อ การใช้บริการ และการปฏิบัติการระบบโครงข่ายไฟฟ้า”, https://image.makewebeasy.net/makeweb/0/mqk9PemK3/Document/ระเบียบการไฟฟ้านครหลวงว่าด้วยข้อกำหนดการเชื่อมต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้า_พ_ศ_2559.pdf?v=202012190947

[2] “ระเบียบการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคว่าด้วยข้อกำหนดการเชื่อมต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้า พ.ศ. 2559”, https://image.makewebeasy.net/makeweb/0/mqk9PemK3/Document/ระเบียบการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคว่าด้วยข้อกำหนดการเชื่อมต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้า_พ_ศ_2559.pdf?v=202012190947

[3] “Relay Protection และ Zero Export สำหรับระบบโซล่าเซลล์ EP1”, https://www.solarhub.co.th/index.php?option=com_content&view=article&id=474:relay-protection-zero-export-for-solarcell-ep1&catid=123:solar-solutions

[4] “The effect of reverse current on the dark properties of photovoltaic solar modules”, https://www.researchgate.net/publication/251712481_The_effect_of_reverse_current_on_the_dark_properties_of_photovoltaic_solar_modules

[5] “กฎกระทรวงมหาดไทย ฉบับที่ 65 (พ.ศ. 2558)”, https://download.asa.or.th/03media/04law/cba/mr/mr58-65.pdf
[6] “ติดตั้งโซลาร์เซลล์ ต้องขออนุญาตการไฟฟ้าหรือไม่?”, https://www.energy-conservationtech.com/content/25523/ติดตั้งโซล่าเซลล์-ต้องขออนุญาตการไฟฟ้าหรือไม่-

[7] “พระราชบัญญัติ การประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. 2550”, https://www.eppo.go.th/images/law/PDF/law-2/act5-2550.pdf

บทความนักเขียน