น้ำมันในตลาดโลกพุ่งจากวิกฤต ทำให้โรงกลั่นรวยขึ้นจริงหรือ? และทำไมโรงกลั่นซื้อน้ำมันดิบราคาถูกในอดีต แต่ถึงมาคิดราคาน้ำมันสำเร็จรูปแพงในปัจจุบัน?
น้ำมันในตลาดโลกพุ่งจากวิกฤต ทำให้โรงกลั่นรวยขึ้นจริงหรือ? และทำไมโรงกลั่นซื้อน้ำมันดิบราคาถูกในอดีต แต่ถึงมาคิดราคาน้ำมันสำเร็จรูปแพงในปัจจุบัน?
The Structure ขออธิบายให้เข้าใจสิ่งที่เรียกว่า “วัฎจักร” (Cycle) ของธุรกิจโรงกลั่น ในยามที่เกิดวิกฤตราคาพลังงานพุ่ง
—
โดยจะขอยกตัวอย่าง ช่วงสงครามรัสเซีย–ยูเครน (ไตรมาส 1 ถึงไตรมาส 2 ปี 2022) มาเพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนและจับต้องได้
จากข้อมูลผลประกอบการของกลุ่มโรงกลั่นในประเทศไทย พบว่า
– กำไรของกลุ่มโรงกลั่นเฉลี่ย ไตรมาส 1 ปี 2022 ถึงไตรมาส 2 ปี 2023 เหลือเพียง ประมาณ 17,000 ล้านบาท/ปี (0.3 บาท/ลิตร)
– ซึ่งต่ำกว่าช่วงปกติ ปี 2015–2019 ประมาณ 3 เท่า โดยอยู่ที่ ประมาณ 58,000 ล้านบาท/ปี (1.12 บาท/ลิตร)
ทำไมถึงเป็นเช่นนั้น ?
—
เพราะธุรกิจโรงกลั่นมีลักษณะเป็น “วัฎจักร” (Cycle)
[ขาขึ้น : กำไร Stock]
ไตรมาส 1/2022 ถึง ไตรมาส 2/2022 : ราคาน้ำมันสำเร็จรูปปรับตัวสูงขึ้น ทำให้โรงกลั่นดู “กำไร” สูงขึ้น เนื่องจากส่วนต่างระหว่างราคาน้ำมันสำเร็จรูปที่ปรับตัวสูงขึ้น กับ ราคาสต๊อกน้ำมันดิบที่ซื้อในช่วงก่อนเกิดสงคราม
[ขาลง : ขาดทุน Stock]
ไตรมาส 3/2022 ถึง ไตรมาส 2/2023 : เมื่อราคาน้ำมันสำเร็จรูปปรับตัวลดลง ทำให้โรงกลั่นต้องเผชิญภาวะ “ขาดทุน” เนื่องจากการต้นทุนซื้อน้ำมันดิบที่ซื้อในช่วงสงคราม มีราคาแพงกว่าราคาน้ำมันสำเร็จรูปที่กลั่นไปขาย
โดยกลุ่มโรงกลั่นในไทยเผชิญภาวะดังกล่าวไปอย่างต่อเนื่อง 4 ไตรมาส
จนทำให้ผลประกอบการในช่วงปีที่เกิดวิกฤตพลังงาน สงครามรัสเซีย-ยูเครนปะทุขึ้นมา โรงกลั่นจึงมีกำไรลดลง จากภาวะปกติอย่างเห็นได้ชัด
—
แม้ช่วงเกิดวิกฤต ดูเหมือนว่าโรงกลั่นได้ “กำไร” สูงขึ้นก็จริง แต่รายได้ที่เพิ่มขึ้น ก็ต้องนำไปซื้อน้ำมันดิบราคาแพงในช่วงวิกฤต ทำให้ต้องเผชิญภาวะ “ขาดทุน” เมื่อถึงช่วงขาลงของราคาน้ำมัน
การเข้าใจธุรกิจโรงกลั่นจึงต้องมองให้ครบ “วัฎจักร” (cycle) ที่มีทั้งขาขึ้นและขาลง และต้องรับมือกับความผันผวนที่อาจเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา ทั้งภัยธรรมชาติ สงคราม ก่อการร้าย และอื่นๆ
สุดท้าย เราต้องเข้าใจว่า “น้ำมัน” เป็นสินค้าโภคภัณฑ์ (Commodity) ซึ่งมีกลไกตลาดเสรีที่ทั่วโลกใช้เป็นกติการ่วมกัน
#TheStructure
#TheStructureNews
#น้ำมัน #สงครามอิหร่าน #โรงกลั่น