“แชร์ลูกโซ่” เครื่องมืออมตะที่ยังใช้หลอกลวงสังคมไทยได้ทุกยุคทุกสมัย ผ่านสิ่งที่เรียกว่า “ความโลภ”

“แชร์ลูกโซ่” คำที่คุ้นหูและได้ยินในสังคมไทยมาอย่างยาวนาน แต่กลับเป็นเครื่องมือทำลายล้างเงินออมของประชาชนอย่างมากมายมหาศาล จากการใช้กลยุทธ์หลากหลายดึงเงินออมจำนวนมหาศาลเข้าสู่กระเป๋าขบวนการแชร์ลูกโซ่ จนกลายเป็นวงจรนรก และสร้างความเสียหายให้สังคมไทยต้องแบกรับทั้งในด้านเศรษฐกิจและสังคม

            แต่หากพิจารณาลึกลงไปจะพบว่า กลไกของระบบแชร์ลูกโซ่จะเล่นกับความรู้สึกสำคัญของมนุษย์ นั่นคือ “ความโลภ” โดยเฉพาะความต้องการทางการเงินที่ต้องการมีรายได้สูง และได้รับรายได้อย่างรวดเร็ว จุดนี้เป็นจุดสำคัญที่แชร์ลูกโซ่ใช้ในการดึงดูดผู้คนที่สนใจเป้าหมายทางการเงินแบบฉาบฉวย และขาดวิจารณญาณทางการเงินอย่างถี่ถ้วนให้เข้ามาในวงจรนรก           

“ความโลภ” ที่ว่านั้น ไม่ใช่ความโลภในการแสวงหารายได้ของตนเอง หรือการตั้งเป้าหมายในการบรรลุอิสรภาพทางการเงินแต่อย่างใด แต่กลับเป็นความโลภที่จะบรรลุเป้าหมายทางการเงิน โดยไม่พิจารณาวิธีการหาเงินที่จะนำไปสู่การมีเป้าหมายทางการเงินที่ยั่งยืน รวมทั้งไม่ได้ศึกษาวิธีการทางการเงินมากเพียงพอก่อนที่จะตัดสินใจลงทุน ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญของการรักษาวินัยการเงินและการต่อยอดผลพลอยได้ทางการเงินอย่างมั่นคง

            การลงทุนเพื่อต่อยอดผลตอบแทนทางการเงินทุกรูปแบบ มีตัวแปรที่เรียกว่า “ความเสี่ยง” ที่จะแปรผันไปตามอัตราผลตอบแทน ยิ่งมีอัตราผลตอบแทนสูงก็หมายความว่าจะมีความเสี่ยงสูงที่จะสูญเสียผลตอบแทนเพิ่มเติม หรืออาจจะสูญเสียเงินต้นดังกล่าวไปเสียด้วยซ้ำ ยิ่งการลงทุนที่มีผลตอบแทนสูง ๆ แปลก ๆ และต้องชักชวนคนอื่นเข้าร่วมวงจรนรกเพื่อต่อยอดทุนด้วยแล้ว แบบนั้นเข้าข่ายแชร์ลูกโซ่เต็ม ๆ และแชร์ลูกโซ่ก็มีจุดเริ่มต้นจากสิ่งที่เรียกว่า “ความโลภแบบไม่ดูตาม้าตาเรือ” นั่นเอง

             ตรงนี้เองที่กระตุ้นให้วงจรนรกทำงาน โดยเริ่มแรกจะปล่อยให้เหยื่อได้รับผลตอบแทนในระดับสูงตามที่ได้สัญญาไว้ เพื่อเป็นกับดักน้ำผึ้งให้หลงรักในวงจรนรกและไปชักชวนคนอื่นให้เข้ามาร่วมในวงจรนรก โดยเข้าใจกันเอาเองว่าเป็นช่องทางได้ผลตอบแทนได้สูง ๆ ซึ่งทุนที่ได้ลงไปในวงจรนรกทั้งหมดนี้ แทบทั้งหมดไม่ได้นำไปลงทุนจริงตามที่ตกลงไว้ แต่กลับเป็นการเอาเงินต้นไปมอบอีกคนหนึ่ง ซึ่งโดยมากมักจะเอาเงินต้นของคนที่เข้ามาลงทุนหลัง ๆ มาหมุนให้กับคนที่เข้ามาก่อนในช่วงแรก ๆ ที่เรียกกันว่า “ผลตอบแทนสูง ๆ”

            แน่นอนว่า ของแบบนี้มันไม่ยั่งยืน จึงมีความจำเป็นต้องดึงเงินทุนของคนที่เข้ามาในช่วงหลัง ๆ เข้ามาเรื่อย ๆ เพื่อให้วงจรนรกยังคงทำงานได้ และกลายเป็นที่มาของการชักชวนไปคนอื่น ๆ เข้ามาลงทุน เพื่อตอบสนองการทำงานของวงจรนรก และยังคงทำให้คนที่เข้ามาลงทุนช่วงแรก ๆ ยังคงได้รับผลตอบแทนตลอด แต่หากเริ่มขาดเงินทุนในช่วงหลัง ๆ จะเกิดการปิดวงแชร์และเชิดเงินทุนหนีในหมู่บรรดาผู้ร่วมขบวนการแชร์ลูกโซ่ เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว เงินทุนและเงินออมจำนวนมหาศาลก็จะหายไปในชั่วพริบตาเพราะความโลภที่เข้ามาครอบงำเต็ม ๆ

            เมื่อนั้นแหละ สติจะเกิดขึ้นแทนที่ความโลภทางการเงินแบบลม ๆ แล้ง ๆ แต่สติแบบนี้มีราคาที่ต้องจ่าย และจ่ายแพงเสียด้วยตามระดับความเสียหายของแต่ละคน ซึ่งในหลายกรณีนั้น บางคนก็รู้อยู่แก่ใจว่า การลงทุนแบบนี้คือ แชร์ลูกโซ่ แต่กลับเลือกที่จะลงทุนโดยหวังที่จะรีบโกยรีบหนีตามจังหวะของวงจรนรก ซึ่งนั่นคือ การหาคนมารับความเสี่ยงแทนตนเอง โดยที่ตนยังได้รับผลตอบแทนสูง ๆ

            แต่กลับกลายเป็นว่า บางกรณีก็กะจังหวะไม่ถูกและถูกปิดวงแชร์ไปพร้อมกับการเสียเงินทุนเป็นจำนวนมากจากความโลภผสมกับความศรีธนนชัย จนกลายเป็นผู้เสียหายที่ต้องการเงินต้นคืน นี่เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในวงแชร์อยู่บ่อยครั้งและเกิดขึ้นกับบุคคลคนเดียวกันอย่างไม่น่าเชื่อ

            กลุ่มคนที่ได้ประโยชน์มากที่สุดจากวงแชร์ลูกโซ่ คือ ขบวนการแชร์ลูกโซ่ ที่มักใช้กลยุทธ์กับดักน้ำผึ้งในการล่อคนที่มีความโลภแบบไม่ลืมหูลืมตา ให้เอาเงินทุนมาเข้ากระเป๋าพวกตนเอง โดยเสริมสร้างภาพลักษณ์ของตนเองให้มีความน่าเชื่อถือเพื่อที่จะหลอกล่อคนได้อย่างไม่สิ้นสุด และเมื่อวงจรนรกส่งสัญญาณว่าเริ่มขัดข้องและไม่สามารถไปต่อได้ บุคคลในขบวนการแชร์ลูกโซ่จะปิดเงินวงแชร์หนีไปต่างประเทศเพื่อกบดาน และทิ้งไว้เพียงความสูญเสียทางการเงินครั้งใหญ่ให้ลูกแชร์

            ยิ่งยุคนี้ที่เทคโนโลยีทันสมัยมากขึ้น ยิ่งทำให้กลไกวงจรนรกมีความแนบเนียนมากขึ้น และมักแฝงตัวไปอยู่ในรูปแบบการลงทุนที่ให้ผลตอบแทนสูง และมีการใช้เทคโนโลยีขั้นสูงเข้ามากำกับการลงทุนในรูปแบบของการฝากลงทุนอะไรต่าง ๆ ซึ่งหากรื้อดูเนื้อในจะพบว่า มันคือวงจรนรกเดิม ๆ ที่เคยทำกันมาหลายสิบปี ต่างกันตรงที่ในอดีตเป็นการหลอกลงทุนในสิ่งที่จับต้องได้แต่มีมูลค่าเกินจริง แต่ในปัจจุบันเป็นการหลอกให้ลงทุนในสิ่งที่จับต้องไม่ได้ แต่สมมติขึ้นมาว่ามีมูลค่าสูงแทน

            ตัวอย่างสำคัญใกล้ตัว คือ การรับฝากเทรดเหรียญคริปโตที่อิงมูลค่าจากการเก็งกำไร การรับเทรดสกุลเงินต่างประเทศ การรับงานที่ดูเหมือนจะได้เงินง่าย ๆ แต่ต้องฝากเงินเข้ามาเรื่อย ๆ ในบัญชี หรือกลุ่มการลงทุนที่ไม่ทราบที่มาและขาดความน่าเชื่อถือ นี่คือตัวอย่างชัด ๆ ของแชร์ลูกโซ่ที่มีการเอาเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการเงินใหม่ ๆ เข้ามาเคลือบแฝงในวงจรนรกที่เป็นของเก่ามาหลายสิบปี เปรียบได้กับ “เหล้าเก่าในขวดใหม่” ประมาณนั้น

            สุดท้ายนี้ แชร์ลูกโซ่อาจจะดูเหมือนเครื่องมือที่ล้าสมัยและใช้การไม่ได้แล้ว แต่ที่จริงแล้วกลับยังใช้การได้ดีและนับวันก็จะยิ่งดูแนบเนียนขึ้นเรื่อย ๆ ตามเทคโนโลยีและความรู้ที่เปลี่ยนไป เพราะสิ่งหนึ่งที่ยังฝังอยู่ในจิตใจของมนุษย์มาตั้งแต่อดีตจนถึงยุคปัจจุบัน คือ “ความโลภ” ซึ่งหากยังไม่สามารถควบคุมความโลภนี้ได้ วงจรนรกที่ชื่อว่าแชร์ลูกโซ่ก็จะยังคงหลอกหลอนสังคมด้วยผลตอบแทนที่สูงเกินจริง ความฝันที่ดูเกินจริง และความหวังที่มากเกินจริง อยู่ร่ำไป

โดย ชย