จับสัญญาณ Meta กับแนวคิด AI ช่วยขาย หลัง Zuckerberg เปรยเรื่องยอดการค้าผ่านช่องทางแชท ที่มีไทยและเวียดนามเป็นต้นแบบสำคัญในการสร้างรายได้

มาร์ค ซัคเคอร์เบิร์ค CEO ของ Meta เจ้าของ Facebook และ Instagram ได้ออกมาโพสต์ข้อความถึงการค้าขายผ่านแชท ในประเทศไทย–เวียดนาม โดยระบุว่า

“ในประเทศอย่างประเทศไทยและเวียดนามที่มีต้นทุนค่าแรงงานต่ำ มีธุรกิจจำนวนมากที่ทำการค้าโดยใช้การติดต่อผ่านแอปพลิเคชันส่งข้อความ ทำให้ทั้งสองประเทศนี้ติดอันดับ 10 หรือ 11 ประเทศที่สร้างรายได้ทางธุรกิจผ่านการติดต่อทางแชท แม้ว่า GDP ของพวกเขาอยู่ในอันดับ 30 ของโลกก็ตาม ซึ่งปรากฏการณ์นี้ยังไม่แพร่หลายในประเทศที่พัฒนาแล้ว เพราะต้นทุนแรงงานสูง ทำให้การทำธุรกิจในรูปแบบนี้ไม่คุ้มค่า แต่ในอนาคต AI อาจช่วยแก้ปัญหานี้ได้“

—

ข้อความดังกล่าวมีประเด็นน่าสนใจให้เราได้วิเคราะห์อยู่ 2 ประการ

1. ไทยเป็นประเทศที่มีการใช้โซเชียลมีเดียสูงมาก ติดอันดับท็อปของโลก โดยเฉลี่ยใช้เวลาในโซเชียลมีเดียถึง 3 ชั่วโมง และแอปที่คนไทยใช้มากที่สุดก็คือ Facebook จากสถิติปี 2024 คนไทยมีบัญชีเฟสบุ๊คถึง 49.1 ล้านบัญชี และ Messenger ยังเป็นแหล่งในการโฆษณาสินค้าและบริการต่างๆ โดยมีการส่งข้อความเข้าถึงคนราว 35.55 ล้านคน

แต่สองปีที่ผ่านมา ไทยเก็บภาษีเงินได้จากบริษัท เฟสบุ๊ค ประเทศไทย ได้แค่ 6.5 ล้านในปี 2023 และ 8.5 ล้านในปี 2024 โดยบริษัทเฟสบุ๊คในงบการเงินของตนว่ามีกำไรปี 2023 เพียง 5.5 ล้านบาท และปี 2024 มีกำไร 16 ล้านบาทเท่านั้น

ขณะที่การซื้อโฆษณาในเฟสบุ๊ค ที่มีจำนวนมหาศาลในแต่ละปี กลับถูกคิดว่าเป็นการทำธุรกรรมในต่างประเทศ ทำให้ยอดเงินดังกล่าวไม่ถูกนำมาคำนวนเป้นรายได้และภาษีในประเทศไทย

จึงเป็นคำถามถึงเวลาแล้วหรือยังที่รัฐบาลไทยจะต้องมีกฎหมายในการปกป้องผลประโยชน์ทางของไทย จากการที่บริษัทต่างชาติเข้ามาทำธุรกิจออนไลน์กับคนไทยให้มีความเหมาะสมมากกว่านี้

—

2. สาระสำคัญที่อยู่ท้ายประโยคของ Zuckerberg คือสัญญาณที่กำลังจะบอกว่า เขากำลังพัฒนาระบบ AI ให้เข้ามาช่วยขายสินค้า เพื่อทดแทนการจ้างแรงงานคนมาตอบแชทเพื่อขายสินค้าให้กับลูกค้า

โดยล่าสุด Meta AI ที่ถูกพัฒนามาร่วม 10 ปี เพิ่งเปิดตัวเป็นแอพลิเคชั่น ให้โหลดได้แล้วทั้งในระบบ Android และ iOS เมื่อวันที่ 29 เมษายนที่ผ่านมา

Zuckerberg ได้พูดถึงการแสดงโฆษณาบน Meta AI ว่าทำได้ทั้งการแนะนำสินค้าผ่านแชทบอต หรือแสดงโฆษณาโดยตรง และในอนาคตจะมีบริการ Meta AI แบบพรีเมียม ที่ผู้ใช้สามารถจ่ายเงินเพื่อให้เข้าถึงบริการที่สูงขึ้น คล้ายกับ AI ของผู้ให้บริการแชทบอตรายอื่น

(เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่บริษัทไทยอย่าง True ก็เริ่มนำระบบ AI มาช่วยในการขายโปรโมชั่นใหม่ๆ แล้ว ซึ่งทุกวันนี้หากใครอยากเปลี่ยนโปร แล้วกดในแอพของ True คงจะได้คุยกับ AI ที่พยายามเสนอขายโปรโมชั่นต่างๆ)

แม้ว่า Zuckerberg จะบอกว่าการทำ AI ช่วยขายสินค้า ทำเพื่อแก้ปัญหาค่าแรงสูงในประเทศพัฒนาแล้ว แต่เมื่อ AI พัฒนามาถึงจุดหนึ่ง มันจะถูกนำไปใช้ทุกที่ ไม่ว่าจะในประเทศพัฒนาแล้ว ประเทศกำลังพัฒนา หรือประเทศยากจนก็ตาม 

อย่างในประเทศจีน มีผู้ประกอบการบางรายที่ใช้ AI ที่เป็นภาพคนเสมือนจริง เข้ามาเสนอขายสินค้าและโต้ตอบกับคนที่เข้ามาใช้แพลตฟอร์มได้ตลอด 24 ชั่วโมง

การมาของ AI จึงน่าจะส่งผลกระทบทั้งต่อธุรกิจที่เปลี่ยนรูปแบบไป รวมถึงตำแหน่งงานหลายตำแหน่งที่ถูกทดแทนโดย AI 

คำถามคือ รัฐบาลไทย ได้วิเคราะห์และประเมินความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้น และเตรียมแผนการรับมือไว้ขนาดไหน มิฉะนั้นแล้วเมื่อเวลานั้นมาถึง คนไทยอาจต้องเผชิญกับวิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดจากความเปลี่ยนแปลงที่พวกเราไม่เคยคิดจะประเมินและเตรียมแผนรับมือมัน…

บทความโดย : กิตติธัช ชัยประสิทธิ์

นักวิเคราะห์การเมืองและภูมิรัฐศาสตร์ และอาจารย์ประะจำคณะสถาปัตยกรรม ศิลปะ และการออกแบบ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าฯ ลาดกระบัง