“กฎที่คุณสร้าง คือข้อจำกัดของเรา” นายกฯ ญี่ปุ่นใช้มรดกกฎหมายแมคอาเธอร์ ปฏิเสธคำขอสหรัฐฯ ในวิกฤตฮอร์มุซ

• Line

ในขณะที่สถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลางทวีความรุนแรงขึ้น มีรายงานว่ามีการวางทุ่นระเบิดใน ช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) ซึ่งเป็นเส้นทางลำเลียงน้ำมันที่สำคัญที่สุดของโลก สหรัฐอเมริกาได้ส่งสัญญาณขอให้พันธมิตรที่มีศักยภาพสูงอย่างญี่ปุ่น ส่งกองกำลังป้องกันตนเองทางเรือ (JMSDF) เข้าไปช่วยปฏิบัติการเก็บกู้ทุ่นระเบิดเพื่อเปิดเส้นทางเดินเรือ

นายกฯ ทากาอิจิ ซึ่งก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำหญิงคนแรกในเดือนตุลาคม 2025 แม้เธอจะมีภาพลักษณ์เป็นนักการเมืองสายเหยี่ยว (Hawkish) ที่สนับสนุนการเสริมสร้างกองทัพ แต่ในกรณีนี้ เธอได้ดำเนินกลยุทธ์ทางกฎหมายที่แยบยลโดยใช้ มาตรา 9 ของรัฐธรรมนูญฉบับปี 1947 มาเป็นเหตุผลหลักในการปฏิเสธสหรัฐฯ

[กฎที่คุณสร้าง คือข้อจำกัดของเรา]

ทากาอิจิระบุในรัฐสภา (มีนาคม 2026) ว่า ตราบใดที่ความขัดแย้งในภูมิภาคยังไม่ยุติลงอย่างเป็นทางการ การส่งเรือเข้าไปเก็บกู้ทุ่นระเบิดอาจถูกตีความได้ว่าเป็น “การใช้กำลังทางทหาร” (Use of Force) ซึ่งขัดต่อมาตรา 9 ที่สหรัฐฯ ร่างไว้ให้ญี่ปุ่นเอง รัฐธรรมนูญฉบับนี้ห้ามไม่ให้ญี่ปุ่นยุ่งเกี่ยวกับการสงครามหรือการใช้กำลังในต่างประเทศ เว้นแต่จะเป็นการป้องกันตนเองโดยตรงเมื่อถูกโจมตี

[ทุ่นระเบิด ไม่ใช่ ภัยคุกคามต่อการอยู่รอด]

ตามกฎหมายความมั่นคงที่ตีความใหม่ ญี่ปุ่นจะส่งทหารไปช่วยพันธมิตรได้ก็ต่อเมื่อเกิด “สถานการณ์ที่คุกคามต่อความอยู่รอดของชาติ” (Survival-threatening situation) แม้การปิดช่องแคบฮอร์มุซจะกระทบต่อราคาน้ำมัน แต่ทากาอิจิเลือกที่จะนิยามว่านี่ยังไม่ใช่เหตุแห่งสงครามที่ทำให้ญี่ปุ่นต้องส่งทหารไปเสี่ยงตาย ซึ่งเป็นการใช้กรอบกฎหมายที่รัดกุมมากในการปฏิเสธคำขอที่กดดันจากวอชิงตัน

[การทูตแบบ Iron Lady แห่งเอเชีย]

การที่เธอเลือกใช้รัฐธรรมนูญ “ฉบับแมคอาเธอร์” มายันกับสหรัฐฯ ถือเป็นการเดินเกมที่เจ็บแสบ เพราะในอดีตสหรัฐฯ พยายามบีบให้ญี่ปุ่นแก้ไขรัฐธรรมนูญนี้มาตลอดเพื่อให้ญี่ปุ่นช่วยแบกรับภาระทางทหารมากขึ้น แต่ในคราวนี้ ทากาอิจิกลับบอกว่า “เราอยากช่วยนะ แต่รัฐธรรมนูญที่เราใช้อยู่ (ซึ่งคุณเขียนให้เรา) ไม่อนุญาตให้เราทำเช่นนั้น”

สถานการณ์นี้สะท้อนให้เห็นว่า ญี่ปุ่นยุคใหม่ภายใต้การนำของนายกฯ หญิงคนนี้ ไม่ได้เดินตามคำสั่งของสหรัฐฯ อย่างไร้เงื่อนไขเหมือนในอดีต แต่ใช้ “มรดกจากยุคยึดครอง” มาเป็นเครื่องมือต่อรองทางการเมืองเพื่อรักษาผลประโยชน์และชีวิตของพลเมืองตนเอง

#TheStructure
#TheStructureNews
#โดนัลด์ทรัมป์ #ญี่ปุ่น #อิหร่าน