เวียดนามขยับขึ้นแท่น ตลาดส่งออกอันดับ 3 ของจีน ผลจากยุทธการเลี่ยงภาษีศุลกากรสหรัฐฯ ที่มีต่อจีน

เวียดนาดแซงหน้าญี่ปุ่นขึ้นแท่นเป็นจุดหมายปลายทางการส่งออกที่ใหญ่เป็นอันดับ 3 ของจีนเป็นครั้งแรก เนื่องจากภาษีศุลกากรของสหรัฐฯ บังคับให้บริษัทต่างๆ ต้องหาซัพพลายเออร์รายใหม่เพื่อหลีกเลี่ยงภาษีศุลกากร ในขณะที่ยังคงพึ่งพาผู้ผลิตในจีนสำหรับส่วนประกอบ

ข้อมูลที่เผยแพร่โดยสำนักงานศุลกากรแห่งชาติจีนเมื่อวันจันทร์ (13 ม.ค.) ระบุว่า การส่งออกของจีนไปยังเวียดนามในปี 2024 เพิ่มขึ้นเกือบ 18%  สู่ระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 162,000 ล้านดอลลาร์ (5.62 ล้านล้านบาท) แซงหน้าการส่งออกไปยังญี่ปุ่นซึ่งมีมูลค่า 152,000 ล้านดอลลาร์ (5.28 ล้านล้านบาท) ซึ่งเคยเป็นตลาดใหญ่เป็นอันดับ 3 สำหรับผู้ส่งออกของจีน

การขึ้นแท่นเป็นตลาดส่งออกอันดับ 3 ของจีน ส่วนใหญ่ได้รับอานิสงส์จากการส่งออกชิ้นส่วนไปยังเวียดนามที่เพิ่มขึ้น ซึ่งชิ้นส่วนเหล่านี้จะถูกประกอบและส่งออกไปยังสหรัฐอเมริกาและที่อื่นๆ โดยชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ 8 รายการ ซึ่งรวมถึง โมดูลจอแสดงผลและหน่วยความจำคอมพิวเตอร์ เป็นสินค้าที่การส่งออกเติบโตเร็วที่สุด จากรายการสินค้าทั้งหมด 10 รายการ ตามข้อมูลของสำนักงานศุลกากรแห่งชาติจีน ณ เดือน พ.ย. 2024

การเปลี่ยนเส้นทางการค้ามีความเสี่ยงทางที่จะเพิ่มต้นทุนสำหรับธุรกิจและผู้บริโภค แต่กลับเป็นประโยชน์ต่อเวียดนามซึ่งได้เห็นการลงทุนเพิ่มขึ้น เนื่องจากบริษัทต่างๆ มองหาการกระจายห่วงโซ่อุปทานออกจากจีน

ผู้ผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ชั้นนำ อย่าง Samsung Electronics, Luxshare Precision Industry และ Hon Hai Precision Industry ได้ลงทุนหลายพันล้านดอลลาร์ในเวียดนามในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาเพื่อประกอบผลิตภัณฑ์ เช่น AirPods และ MacBook

นอกจากนี้ การเติบโตอย่างรวดเร็วของปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการจำกัดการส่งออกชิป AI ของสหรัฐฯ ยังเป็นปัจจัยที่ส่งผลให้มีการลงทุนในเวียดนามเพิ่มขึ้น เมื่อปีที่แล้ว Hon Hai เริ่มผลิตการ์ดจอ AI ของ Nvidia ที่บริษัทในเครือในเวียดนาม โดยนำเข้าชิ้นส่วนหลัก เช่น แผงวงจรรวมและแผงวงจรพิมพ์จากจีน 

ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปส่วนใหญ่ถูกจัดส่งไปยังลูกค้าชาวอเมริกัน ทำให้ยอดเกินดุลการค้าของเวียดนามกับสหรัฐฯ พุ่งสูงเป็นประวัติการณ์ในรอบปีที่สิ้นสุดเดือน พ.ย. ซึ่งอาจทำให้เวียดนามตกเป็นเป้าโจมตีของประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ที่เคยกล่าวถึงความจำเป็นในการสร้างสมดุลทางการค้ากับเวียดนาม 

ทั้งนี้ สหรัฐฯ ได้ออกมาตอบโต้ยุทธการเลี่ยงภาษีศุลกากรสหรัฐฯ ที่มีต่อจีนแล้ว โดยรัฐบาลของไบเดนได้กำหนดภาษีนำเข้าแผงโซลาร์เซลล์ที่ผลิตในเวียดนามและอีก 3 ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เมื่อปลายปีที่แล้ว โดยแผงโซลาร์เซลล์เหล่านี้ส่วนใหญ่ผลิตโดยบริษัทจีนเพื่อหลีกเลี่ยงภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ 

(1 ดอลลาร์ = 34.74 บาท)