ไทยอาจถูกบีบให้เลือกข้าง ‘รศ.ปณิธาน’ และ ‘รศ.ดุลยภาค’ ชี้ไทยต้องจัดสมดุล ระหว่างมหาอำนาจแต่ละฝ่ายให้ดี
ที่ผ่านมาประเทศไทย ได้ใช้นโยบาย “ไผ่ลู่ลม” เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกล่าอาณานิคมมาโดยตลอด บางครั้งก็มีช่วงเวลาที่ไทยถูกบีบให้ต้องจำยอมในการดำเนินท่าทีในช่วงเวลาสงคราม
เช่น กรณีปี 1941 หลังจากญี่ปุ่นทิ้งระเบิดที่อ่าวเพิร์ลฮาเบอร์ของสหรัฐฯ ได้เพียงวันเดียว กองกำลังต่อต้านญี่ปุ่นของไทยก็ไม่อาจต้านทาน และต้องยอมรับข้อเรียกร้องของญี่ปุ่นแต่โดยดี แต่ถึงกระนั้นทูตไทยก็ได้ใช้กลอุบายประวิงเวลาในการประกาศสงครามกับสหรัฐฯ ออกไป จนสุดท้ายทำให้ประเทศไทยรอดพ้นจากการเป็นประเทศแพ้สงคราม หลังญี่ปุ่นประกาศยอมแพ้
ซึ่งกรณีแบบนี้ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงและการต่างประเทศอย่าง รศ.ดร.ปณิธาน วัฒนายากร มองว่าประวัติศาสตร์อาจซ้ำรอยอีกครั้งก็เป็นได้
“ในช่วงสงคราม โครงการหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญอื่นๆ ในเอเชียจะเป็นเป้าหมายหลักของมหาอำนาจ โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกาและพันธมิตร” รศ.ดร.ปณิธาน วัฒนายากร อดีตที่ปรึกษาด้านความมั่นคงของรัฐบาลพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา กล่าว
รศ.ดร.ปณิธาน กล่าวว่า หากเกิดความขัดแย้งระหว่างจีนกับสหรัฐขึ้น ไทยอาจถูกบังคับให้ต้องเลือกข้างและปกป้องโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งไทยอาจต้องเข้าข้างจีนในการปกป้องโครงการหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง ซึ่งในสถานการณ์ดังกล่าว รถไฟความเร็วสูงและการลงทุนอื่นๆ ของจีนอาจถูกนำมาใช้ในทางทหาร ซึ่งจะทำให้ประเทศไทยยิ่งเผชิญกับความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์มากยิ่งขึ้น
ขณะที่ รศ.ดร.ดุลยภาค ปรีชารัชช อาจารย์ประจำสาขาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้กล่าวไว้ว่า จีนได้เข้ามามีอิทธิพลในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ด้วยการหนุนกองกำลังทหารในกัมพูชา รวมไปถึงกองทัพว้าทางตะวันออกเฉียงเหนือของเมียนมา
อีกด้านกัมพูชาและไทย ก็ยังมีความขัดแย้งในเรื่องของเส้นเขตแดนและพื้นที่ทับซ้อนทางทะเลที่มีผลประโยชน์ด้านก๊าซธรรมชาติอันมหาศาลในพื้นที่อ่าวไทย ขณะที่กัมพูชาก็พยายามจะอ้างกรรมสิทธิเหนือเกาะกูด ซึ่งเป็นสถานที่ท่องเที่ยวชื่อดังของไทย
โดย รศ.ดร.ดุลยภาค ระบุว่า ไทยจะต้องพยายามหารือกับจีนให้มากยิ่งขึ้น หากว่าไทยยังไม่สามารถจะมีนโยบายทางการทูตที่ดึงอินเดียและสหรัฐฯ ให้มาคานอำนาจกับจีนได้ แต่หากว่าไทยโอนเอียงไปทางสหรัฐฯ และมหาอำนาจอื่น ไทยเองก็ต้องคำนึงถึงผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นในความสัมพันธ์ระหว่างไทย-จีนให้ดีเช่นกัน